\\               ΤΙΜΕ ΙΝ ΑΤΗΕΝS            


GREEKS 
IN AUSTRALIA

Explore the Map above





 


 

 Ο ΑΓΙΟΣ  ΦΡΟΥΜΕΝΤΙΟΣ


Ο ΑΓΙΟΣ ΦΡΟΥΜΕΝΤΙΟΣ

 

Θέμα: Ομιλία της  Αλεξάνδρα Ζέκου-Γρυπάρη στον Σύλλογο Ελλήνων Αιθιοπίας που έγινε την 28η Νοεμβρίου 2021.

 

Περί το 320 ο Φρουμέντιος δίδαξε τον Χριστιανισμό στην Αιθιοπία. Για τον λόγο αυτόν η  Αιθιοπική Ορθόδοξος Tewahedo Εκκλησία, ή καλύτερα η Ye Ityopya Ortodox Tewahedo Beta Krestyan, τον αποκαλεί ABBA SALAMA KASATE BERHAN δηλαδή «Πατέρα της Ειρήνης και Φωτοδότη».

 

Ας κάνουμε εδώ μια παρένθεση για να μην αφήσουμε απορίες και κενά.

Τι σημαίνει Tewahedo Εκκλησία? Έτσι χαρακτηρίζεται το Δόγμα της Θρησκείας τών Αιθιόπων Χριστιανών, το οποίο υπογραμμίζει την συνένωση της Ανθρώπινης και της Θείας Φύσης του Χριστού, σε ένα και μόνο πρόσωπο.

Στην 4η Οικουμενική Σύνοδο της Χαλκηδώνας, το 451, όπου έλαβαν μέρος 600 Επίσκοποι, η Αιθιοπία μαζί με άλλες Ορθόδοξες Εκκλησίες τής Ανατολής (όπως της Αιγύπτου, Συρίας, Αρμενίας κλπ.) διαφώνησαν με τη Ρώμη και το Βυζάντιο. Έκτοτε πολύς κόσμος, εσφαλμένα, τους αποκαλεί «Μονοφυσίτες», όρος που σύμφωνα με την ελληνική φράση «μία φύση», υπονοεί ότι ο Χριστός έχει μόνο μία Φύση, τη Θεία. ΄Όμως οι Αιθίοπες ποτέ δεν αρνήθηκαν την ανθρώπινη Φύση του Χριστού. Για τον λόγο αυτό, αν υπήρχε τέτοιος όρος, θα μπορούσε να τους χαρακτηρίσει κανείς ως «Μιαφυσίτες», καθότι δέχονται ότι η Ανθρώπινη και η Θεϊκή Φύση του Χριστού είναι μία και αδιαίρετη.

 

Ας προχωρήσουμε στις χριστιανικές αναφορές:

 

Μέσα στις «Πράξεις των Αποστόλων», εξιστορείται η επιστροφή τού ευνούχου αξιωματικού τού Θησαυροφυλακίου τής Βασίλισσας της Αιθιοπίας Κανάκη, ο οποίος βαπτίστηκε Χριστιανός από τον Απόστολο Φίλιππο. Σύμφωνα λοιπόν με την εκδοχή αυτή, ο Χριστιανισμός διαδόθηκε στην Αιθιοπία το πρώτο ήμισυ του πρώτου αιώνα, από τον Φίλιππο. Αντίστοιχα, ο εκκλησιαστικός ιστορικός Σωκράτης αναφέρει ότι, τον πρώτο αιώνα, δηλαδή επί βασιλείας Κανάκη, ο Ευαγγελιστής Ματθαίος, κήρυξε στους Αιθίοπες το Ευαγγέλιο. Οι ισχυρισμοί αυτοί, θεωρούνται, άκυροι, καθ’ ότι η Κανάκη ήταν Βασίλισσα της Νουβίας –και όχι της Αιθιοπίας- και μέχρι το τέλος τής ζωής της παρέμεινε πιστή στην ειδωλολατρία. Ακόμη και μετά τον εκχριστιανισμό τής γειτονικής Αιθιοπίας, η Νουβία συνέχισε να πιστεύει στα είδωλα.

 

Πιο αληθινή, και τελικά αποδεκτή από την Εκκλησία της Αιθιοπίας, είναι η εκδοχή τού Λατίνου εκκλησιαστικού συγγραφέα και ιστορικού Ρουφίνου, ο οποίος αναφέρει ότι, άκουσε από τον ίδιο τον Αιδέσιο, ότι τον Χριστιανισμό στην Αιθιοπία δίδαξε ο Φρουμέντιος στις αρχές τού 4ου αιώνα.

 

Ποιός είναι όμως ο Φρουμέντιος και πώς βρέθηκε στην Αιθιοπία? Η ιστορία αυτή είναι λίγο – πολύ γνωστή σε όλους. Σήμερα, που τιμούμε την μνήμη του Αγίου, ίσως, να είναι σκόπιμο να την θυμηθούμε.

 

Περί το 315 μ.Χ. ο φιλόσοφος Μερόπιος, από τη Χριστιανική Τύρο, θέλοντας να καλλιεργήσει το πνεύμα του, ταξίδεψε μέχρι την Ινδία, συνοδευόμενος από δύο νεαρούς συγγενείς του, τον Αιδέσιο και τον Φρουμέντιο. Στην επιστροφή, οι τρεις μελετητές, επιβιβάστηκαν σε ρωμαϊκό πλοίο, το οποίο άραξε για ανεφοδιασμό στο αιθιοπικό λιμάνι Adoulis.

Τον 4ο αιώνα το Axoum ήταν η μεγαλύτερη δύναμη στη νότια άκρη της Ερυθράς Θάλασσας και βρισκόταν σε εμπόλεμη κατάσταση με τους Ρωμαίους. Όταν λοιπόν το εχθρικό πλοίο άραξε στο λιμάνι, φανατικοί Αξουμίτες το πλεύρισαν, έσφαξαν το πλήρωμα και όλους τους επιβάτες, μεταξύ των οποίων και τον Μερόπιο. Την ώρα εκείνη οι δύο νεαροί διάβαζαν στην ακτή, κάτω από ένα δένδρο. Εξήγησαν στους ντόπιους που τους πλησίασαν, ότι δεν ήταν Ρωμαίοι και εκείνοι τους οδήγησαν στον Βασιλιά Ela Aminda, προκειμένου εκείνος να αποφασίσει για το μέλλον τους.

Η «μυθιστορηματική» ιστορία τού Αιδέσιου και του Φρουμέντιου, επιβεβαιώνει την παροιμία:    «Όσα φέρνει η στιγμή, δεν φέρνει ο χρόνος», που αναφέρεται στις συμπτώσεις που ενίοτε καθορίζουν το μέλλον. Στην περίπτωσή μας, οι δύο νέοι, από καθαρή σύμπτωση σώθηκαν από τη σφαγή όλων των επιβαινόντων στο πλοίο, και… έτσι βρέθηκαν στην Αιθιοπία.

Η άλλη παροιμία «Αν έχεις τύχη διάβαινε και ριζικό περπάτει», υπονοεί την Τύχη τών δύο νέων, που τους οδήγησε σε μονοπάτια που ποτέ δεν είχαν φανταστεί.

Ας δούμε λοιπόν, το 315, τι επιφύλασσε η Τύχη στον Φρουμέντιο και πώς διαμορφώθηκε η ζωή του: Κατ’ αρχάς, όπως είπαμε, τον οδήγησαν στο βασίλειο του Axoum και τον παρουσίασαν στον Βασιλιά Ela Aminda. Εκείνος τον συμπάθησε, τον εμπιστεύθηκε και τον πήρε στην υπηρεσία του ως γραμματέα. Σύντομα του ανέθεσε την εκπαίδευση τού γιού του Ezana, Πρίγκιπα και Διαδόχου τού Θρόνου, στον οποίον ο Φρουμέντιος μετέδωσε όλες του τις γνώσεις, με αποτέλεσμα η ελληνική γλώσσα να μιλιέται πλέον στην Αιθιοπική Αυλή. Παράλληλα μεταλαμπάδευε τις αρχές τού Χριστιανισμού στο παλάτι και στους αυλικούς.

Όταν αργότερα ο μαθητής του ανέβηκε στο θρόνο, ήταν ο πρώτος Βασιλιάς που ασπάστηκε τον Χριστιανισμό. Οι δε επιγραφές που περιέγραφαν τις νίκες του Βασιλιά Ezana, ήταν ως επί το πλείστον χαραγμένες στα ελληνικά.

 

Τον 4ο αιώνα και συγκεκριμένα το 325. η Ορθόδοξη Χριστιανική Θρησκεία ορίστηκε ως η επίσημη Θρησκεία του Αξουμικού Βασιλείου. Η εξάπλωση του Χριστιανισμού στην ύπαιθρο εντάχθηκε με ευκολία στον αιθιοπικό χώρο. Στα νομίσματα του κράτους, τα χριστιανικά σύμβολα αντικατέστησαν τα ειδωλολατρικά. Ο Σταυρός αντικατέστησε την αναπτυσσόμενη σελήνη.

Μέχρι τον 20 αιώνα ο Χριστιανισμός συνέχισε να αποτελεί την επίσημη Θρησκεία τού Αιθιοπικού Κράτους. Σήμερα, που δυστυχώς η χώρα σπαράζεται από φυλετικό εμφύλιο πόλεμο, στο Αξούμ και σε όλη την ιστορική βόρεια Αιθιοπία οι Χριστιανοί παραμένουν η πλειοψηφία.

 

Το 328 ο Επίσκοπος Αλεξανδρείας Μέγας Αθανάσιος, χειροτόνησε τον Φωτιστή των Αιθιόπων Φρουμέντιο, «Επίσκοπο Αξώμης, δηλ. του Αξούμ». Η Αιθιοπική Εκκλησία τού έδωσε τον τίτλο «Abuna». Ο Φρουμέντιος ίδρυσε την πρώτη Ορθόδοξη Εκκλησία και ενίσχυσε τις σχέσεις μεταξύ Ελλήνων και Αιθιόπων. Ίδρυσε ναούς, στους οποίους λειτουργούσαν εκχριστιανισμένοι Αιθίοπες Ιερείς. Ο ίδιος ο Επίσκοπος Αξώμης μετέφρασε ελληνικούς θρησκευτικούς Ύμνους στα Geez, δηλαδή στην αρχαία γλώσσα τού Axoum, η οποία εξακολουθεί να χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα, ως εκκλησιαστική γλώσσα. Οι ελληνικοί θρησκευτικοί Ύμνοι προσαρμόστηκαν στην τοπική παράδοση και εντάχθηκαν στην επίσημη εκκλησιαστική λειτουργία των Αιθιόπων Ορθοδόξων Tewahedo Χριστιανών.

 

Μαζί με τον Επίσκοπο Φρουμέντιο ήρθαν από την Αλεξάνδρεια και πολλοί Έλληνες. Δώδεκα εξ αυτών τιμούνται από τους Αιθίοπες ως Άγιοι και κτήτορες των εκκλησιών που έκτισαν και φέρουν το όνομά τους. Η παράδοση ομιλεί και για εννέα Ιεραπόστολους, οι οποίοι, αφού εκδιώχθηκαν από την Συρία ως Μονοφυσίτες, κατέφυγαν στην Αιθιοπία. Εκεί έκτισαν εκκλησίες, ίδρυσαν μονές, και προχώρησαν στην μετάφραση της Καινής Διαθήκης από τα ελληνικά στα Geez. Σε συνεργασία με τους κληρικούς αυτούς, ο Φρουμέντιος τελειοποίησε την μετάφραση της Αγίας Γραφής στα Geez,

Ο ίδιος ίδρυσε το πρώτο μοναστήρι τής Αιθιοπίας, Dabba Salama, στο Dogua Tembien. Σύμφωνα με τον Πορτογάλο κληρικό Alvarez (14ο αι.) η χώρα ήταν κατάμεστη με χριστιανικούς ναούς και μοναστήρια και αντίστοιχα με ιερείς και μοναχούς. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν περισσότερες από 30.000 εκκλησίες.

 

Μέσα στη λίμνη Tana, από όπου πηγάζει ο Μπλε Νείλος, και η οποία έχει έκταση 2.156 τετρ. χιλιόμετρα και μέγιστο βάθος 14 μ., υπάρχουν 21 νησάκια. Ορισμένα από αυτά είναι ακατοίκητα ενώ σε άλλα έχουν αναπτυχθεί μοναστικές κοινότητες.

Ένα από αυτά είναι το «ιερό νησί» Debra Kirkos.

Σύμφωνα με την παράδοση, επί 700 χρόνια φυλασσόταν εκεί η Κιβωτός τής Διαθήκης, την οποίαν  οι Εβραίοι Φαλάσα είχαν μεταφέρει κρυφά από την Ιερουσαλήμ, πριν το 628 π.Χ.

Ο Χριστιανός Βασιλιάς Ezana, τον 4ο αιώνα, μετέφερε τις 10 Εντολές στο Axoum, στην εκκλησία St. Mary of Scion, όπου φυλάσσονται ακόμη.

Κάτι άλλο που πιστεύουν τόσο οι Χριστιανοί, όσο και οι Εβραίοι, είναι ότι η Παναγία πηγαίνοντας από την Αίγυπτο στην Παλαιστίνη, έμεινε στο νησί Debra Kirkos επί 3 μήνες.

Σε αυτό λοιπόν το «ιερό νησί» φυλάσσονται τα αξιολογότερα θρησκευτικά κειμήλια.

 

Λέγεται, ότι ο Φρουμέντιος, ως πρώτος Ορθόδοξος Επίσκοπος Αξώμης, επισκέφθηκε το Debra Kirkos και άφησε εκεί τον Σταυρό Του, ως Σύμβολο Επικράτησης του Χριστιανισμού επί του Ιουδαϊσμού.

Εις αναγνώριση της Πίστης, της Δύναμης και του Έργου του Φωτοδότη Αγίου, σήμερα στο Mekele τής περιοχής Tigray, λειτουργεί η Θεολογική Σχολή Abba Salama Kasate Berhan Theological        St Frumentius College”, όπου εκπαιδεύονται κληρικοί τής Ορθοδόξου Tewahedo Εκκλησίας τής Αιθιοπίας, αλλά και λαϊκοί.

 

Ο Αυτοκράτωρ Μενελίκ ο Δεύτερος είπε, «η Αιθιοπία είναι ένα Χριστιανικό νησί μέσα στην Μουσουλμανική Θάλασσα». Αυτό και μόνο δείχνει την αναγνώριση των Αιθιόπων, για το έργο τού Φωτοδότη τους, του Αγίου Φρουμεντιίου

 

Ο Abuna Φρουμέντιος πέθανε το 383 μ.Χ. και η Εκκλησία της Αιθιοπίας τον ανακήρυξε ΑΓΙΟ και Προστάτη τού Axoum. Αναπαύεται στο μοναστήρι Debre Mariam.

Η μνήμη του Αγίου Φρουμεντίου, εορτάζεται σε τέσσερεις διαφορετικές ημερομηνίες, ανάλογα με την Εκκλησία:

- Η Ορθόδοξος Tewahedo Εκκλησία τής Αιθιοπίας και της Ερυθραίας τον εορτάζει, στις 27

   Δεκεμβρίου.

- Η Κοπτική Ορθόδοξος Εκκλησία τής Αλεξανδρείας, στις 18 Δεκεμβρίου.

- Η Ανατολική Ορθόδοξος Εκκλησία (δηλαδή εμείς), στις 30 Νοεμβρίου.

- Η Καθολική Εκκλησία, στις 27 Οκτωβρίου.

 

Οι Έλληνες της Αντίς Αμπέμπα, σε ένδειξη ευγνωμοσύνης, αφιέρωσαν τον Ιερό Ναό τους στον Άγιο Φρουμέντιο, στον άνθρωπο που διέδωσε τον Χριστιανισμό στην Αιθιοπία, και που επί 58 χρόνια ενίσχυε τις Ελληνο Αιθιοπικές σχέσεις.

                                                                                                          

 

  Αλεξάνδρα Ζέκου-Γρυπάρη

 

 

 



Αλεξάνδρα Ζέκου
Γρυπάρη

 

Η Αλεξάνδρα Ζέκου-Γρυπάρη, είναι απόφοιτος της Π.Ο.Ε (Πολιτικών και Οικονομικών Επιστήμων)
 τής Νομικής Σχολής, του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Έγραψε το βιβλίο
Αόρατες Αλυσίδες
.  

 

 


 
 

 

 

  


 



 
 

 

 

 

 

 

 


 
 

Disclaimer
While every effort has been made by ANAGNOSTIS to ensure that the information on this website is up to date and accurate, ANAGNOSTIS  does not give any guarantees, undertakings or warranties in relation to the accuracy completeness and up to date status of the above information.
ANAGNOSTIS will not be liable for any loss or damage suffered by any person arising out of the reliance of any information on this Website

.Disclaimer for content on linked sites
ANAGNOSTIS accepts no responsibility or liability for the content available at the sites linked from this Website.
Το περιοδικό δεν ευθύνεται για το περιεχόμενο άρθρων των συνεργατών.

Anagnostis  P.O.Box 25 Forest Hill 3131 Victoria Australia
 enquiry@anagnostis.info